تقرير بحث السيد الخميني للاردبيلى
68
تقريرات فلسفه امام خمينى ( شرح منظومه ) ( فارسى )
شبههء ابن كمونه ابن كمونه « 1 » بر اين برهان توحيد شبههاى وارد كرده است ، « 2 » لازم به ذكر است كه ابن كمونه الهى و اهل توحيد بوده است . حاصل شبهه اين است كه : چرا نمىتواند دو هويت مختلفهء متباينهء من جميع الجهات و مجهولة الكنه وجود داشته باشد ؟ يعنى دو حقيقتى كه به هيچ نحو ما به الاشتراك نداشته باشند و مختلفة الكنه و الذات و الحقيقه باشند و مفهوم واجب براى آن دو عنوان عرضى باشد كه از آنها ، نه از جهتى كه در ذات آنها دخيل باشد انتزاع شود و خارج از ذات آنها باشد . دو اشكال بر ظاهر كلمات ابن كمونه وارد شده است كه عن قريب ذكر خواهد شد و اين دو اشكال از عدم درك صحيح مراد ايشان ناشى شده است .
--> ( 1 ) - عز الدوله سعد بن منصور بن سعد بن هبة اللّه بن كمونه بغدادى ، از فلاسفه و حكماى قرن هفتم بغداد است . به گفتهء علامهء تهرانى و شيخ محمد سماوى ، وى علاوه بر اسلام ، اظهار تشيع مىكرد و در اول و آخر تمام كتابهاى خويش اسامى رسول خدا و ائمهء اطهار عليهم السلام را نگاشته و در كتاب « اللمعة الجوينيه » به شرح و تفسير كلمات امير المؤمنين عليه السلام پرداخته و به خوبى از عهده برآمده است . و دور نيست نسبت يهودى بودنش ، مربوط به او نبوده و به جهت يهودى بودن جد عالىاش هبة اللّه ابن كمونه باشد . وى در سال 683 ق . در حلّه درگذشت . از كتابهاى اوست : شرح الصحائف سهروردى ، شرح اشارات بو على ، شرح تلويحات سهروردى ، لباب المنطق و خلاصة الحكمه ، اللمعة الجوينيه فى الحكمة العلمية و العملية ، تقريب المحجة و تهذيب الحجه ، تنقيح الابحاث في البحث عن الملل الثلاث ، المنطق و الطبيعى مع الحكمة الجديدة . ( 2 ) - رجوع كنيد به : اسفار ، ج 1 ، ص 132 و ج 6 ، ص 58 ؛ مبدأ و معاد صدر المتألهين ، ص 38 - 39 .